ΠΡΟΕΜΜΗΝΟΡΥΣΙΑΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

Τι ακριβώς είναι το Προεμμηνορρυσιακό Σύνδρομο (PMS) και ποια είναι η βασική αιτία του;

Το Προεμμηνορρυσιακό Σύνδρομο (PMS) είναι ένα σύνολο σωματικών, συναισθηματικών και ψυχολογικών συμπτωμάτων που εμφανίζονται σε πολλές γυναίκες λίγες ημέρες έως και δύο εβδομάδες πριν από την έμμηνο ρύση. Παρόλο που η ακριβής αιτία του δεν είναι πλήρως κατανοητή, θεωρείται ότι σχετίζεται με τις ορμονικές διακυμάνσεις του εμμηνορροϊκού κύκλου — κυρίως με τις μεταβολές των επιπέδων οιστρογόνων και προγεστερόνης. Αυτές οι ορμονικές αλλαγές επηρεάζουν και τους νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου, όπως τη σεροτονίνη, η οποία σχετίζεται με τη διάθεση.

Πόσο συχνό είναι το PMS στις γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία;

Το PMS είναι εξαιρετικά συχνό. Υπολογίζεται ότι περίπου το 75% έως 85% των γυναικών σε αναπαραγωγική ηλικία εμφανίζουν κάποιο σύμπτωμα του συνδρόμου. Ωστόσο, μόνο ένα 20% έως 30% παρουσιάζει συμπτώματα αρκετά έντονα ώστε να επηρεάζουν την καθημερινότητά τους. Ένα μικρότερο ποσοστό (~3-8%) πάσχει από την πιο σοβαρή μορφή του, την Προεμμηνορρυσιακή Δυσφορική Διαταραχή (PMDD).

Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα που εκδηλώνονται στο πλαίσιο του PMS;

Τα συμπτώματα του PMS ποικίλλουν σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα, αλλά τα πιο συχνά περιλαμβάνουν:

1. Σωματικά: φούσκωμα, ευαισθησία ή πόνος στο στήθος, πονοκέφαλος, κράμπες, αύξηση βάρους, ακμή, κόπωση.
2. Ψυχολογικά/Συναισθηματικά: ευερεθιστότητα, θλίψη, άγχος, μεταπτώσεις διάθεσης, ευσυγκινησία, δυσκολία στη συγκέντρωση.

Πώς διακρίνουμε το PMS από την Προεμμηνορρυσιακή Δυσφορική Διαταραχή (PMDD), που θεωρείται πιο σοβαρή μορφή;

Η PMDD (Προεμμηνορρυσιακή Δυσφορική Διαταραχή) είναι μια πιο σοβαρή και σπάνια μορφή του PMS και χαρακτηρίζεται από έντονα ψυχικά συμπτώματα, όπως:

1. σοβαρή κατάθλιψη,
2. έντονη ευερεθιστότητα ή θυμός,
3. συναισθήματα απελπισίας ή αυτοκτονικού ιδεασμού,
4. κρίσεις πανικού,
5. δυσκολία στις διαπροσωπικές σχέσεις

Η κύρια διαφορά είναι ο βαθμός σοβαρότητας και το πόσο πολύ παρεμποδίζεται η λειτουργικότητα της γυναίκας στην εργασία, στις κοινωνικές επαφές και στην οικογενειακή ζωή. Η PMDD αναγνωρίζεται και ως ψυχιατρική διαταραχή, σύμφωνα με το DSM-5.

Πόσο επηρεάζει το PMS την ποιότητα ζωής και την καθημερινότητα των γυναικών;

Για πολλές γυναίκες, το PMS μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα ζωής τους. Από ήπιες ενοχλήσεις έως και έντονη δυσφορία, το σύνδρομο μπορεί να δυσκολέψει:

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε κοινωνική απομόνωση ή επαγγελματικές δυσκολίες.

Πώς γίνεται η διάγνωση του PMS από τον γιατρό; Ποια κριτήρια λαμβάνονται υπόψη;

Η διάγνωση του PMS βασίζεται κυρίως σε κλινική παρατήρηση και καταγραφή των συμπτωμάτων. Ο γιατρός ζητά από τη γυναίκα να κρατήσει ημερολόγιο συμπτωμάτων για τουλάχιστον δύο εμμηνορρυσιακούς κύκλους, ώστε να εντοπιστεί η περιοδικότητα των ενοχλήσεων.

Βασικά διαγνωστικά κριτήρια περιλαμβάνουν:

1. Η εμφάνιση των συμπτωμάτων να σχετίζεται με τη φάση πριν την περίοδο (συνήθως τις 5-10 τελευταίες ημέρες του κύκλου).
2. Τα συμπτώματα να υποχωρούν μετά την έναρξη της περιόδου.
3. Τα συμπτώματα να επηρεάζουν τη λειτουργικότητα της γυναίκας (σωματικά ή ψυχολογικά).

Ποιες είναι οι διαθέσιμες θεραπείες και οι τρόποι αντιμετώπισης του PMS;

Η αντιμετώπιση του PMS ποικίλει ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και περιλαμβάνει:

Φαρμακευτική αγωγή:

Παυσίπονα

Ορμονικά αντισυλληπτικά

Αντικαταθλιπτικά

Φυσικές λύσεις:

Συμπληρώματα όπως βιταμίνη B6, μαγνήσιο, ασβέστιο.

Φυτικά σκευάσματα.

Ψυχολογική υποστήριξη:

Γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT)

Τεχνικές διαχείρισης άγχους

Πόσο αποτελεσματικές είναι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής στη διαχείριση των συμπτωμάτων;

Άσκηση: Η τακτική σωματική δραστηριότητα βελτιώνει τη διάθεση και μειώνει τα σωματικά συμπτώματα.

Διατροφή: Περιορισμός της ζάχαρης, του καφεΐνης, του αλατιού και του αλκοόλ. Κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και πρωτεΐνης.

Ύπνος: Ποιοτικός και επαρκής ύπνος βοηθά στη ρύθμιση της διάθεσης.

Διαχείριση στρες: Τεχνικές όπως διαλογισμός, γιόγκα, αναπνοές και mindfulness έχουν θετικά αποτελέσματα.